Je koopt een camera van 1.800 euro. Gaat dat bedrag dit jaar volledig van je winst af, of over vijf jaar in stukjes? Het antwoord bepaalt hoeveel belasting je dit jaar betaalt, en het is een van de weinige onderwerpen in de boekhouding waar je zelf niets te kiezen hebt.
Dit artikel legt uit waar de grens ligt, hoe afschrijven werkt, en waarom je juist in een jaar met veel aankopen even goed moet kijken.
Kosten of bedrijfsmiddel
De vuistregel: gaat iets langer dan een jaar mee en kost het meer dan een bepaald bedrag, dan is het een bedrijfsmiddel en schrijf je het af. Blijft het onder die grens of gaat het korter mee, dan is het een gewone kostenpost die dit jaar volledig aftrekbaar is.
Die grens ligt in de praktijk rond de 450 euro exclusief BTW. Het is een grens die de Belastingdienst in de uitvoering hanteert en die niet elk jaar op precies hetzelfde bedrag staat, dus check hem voor het jaar waarin je koopt. Wat wel vaststaat is het principe, en dat is wat je moet begrijpen.
Twee dingen die mensen hier verkeerd doen. Ze kijken naar het bedrag inclusief BTW, waardoor iets net over de grens lijkt te vallen terwijl het eronder blijft. En ze splitsen een aankoop op om onder de grens te komen: een camerabody en een lens die je samen als set koopt en gebruikt, tellen samen.
Wat je als creator direct kunt aftrekken
Onder de grens en dus in één keer van je winst af:
- Ringlights, softboxen en de meeste losse lampen
- Microfoons in het instapsegment
- Geheugenkaarten, kabels, adapters, filters
- Statieven, gimbals en houders
- Achtergronden, doeken, props en kleine setdressing
- Een streamdeck of capture card
Dit is bij elkaar vaak een groter bedrag dan creators inschatten, precies omdat het losse aankopen zijn die niet als investering voelen. Verzamel die bonnen.
Wat je afschrijft
Boven de grens, en dus uitgesmeerd:
- Camerabody's en betere lenzen
- Laptops, desktops, betere monitoren
- Professionele lichtsets
- Meubilair van betekenis: een goed bureau, een bureaustoel
- Een verbouwing van je studio of werkruimte
Hoe afschrijven werkt
Afschrijven betekent dat je de aanschafwaarde verdeelt over de jaren dat je het middel gebruikt. Je hebt daarvoor drie gegevens nodig:
- De aanschafwaarde. Wat je betaalde, exclusief BTW als je die terugvraagt.
- De verwachte levensduur. Voor apparatuur en computers wordt in de praktijk vaak vijf jaar gebruikt.
- De restwaarde. Wat het middel aan het eind nog waard is. Bij apparatuur vaak nihil, bij een camera van goede kwaliteit niet altijd.
De jaarlijkse afschrijving is dan de aanschafwaarde min de restwaarde, gedeeld door de levensduur. Er geldt een maximum aan hoe snel je mag afschrijven, dus je kunt niet zelf besluiten het in twee jaar te doen omdat dat dit jaar beter uitkomt.
Koop je halverwege het jaar, dan schrijf je in dat eerste jaar naar tijdsgelang af. Een camera die je in juli koopt levert dat jaar dus ongeveer een half jaar afschrijving op, niet een heel jaar.
Een rekenvoorbeeld
Je koopt in maart een camera voor 2.400 euro exclusief BTW. Je gaat uit van vijf jaar levensduur en een restwaarde van 400 euro.
Af te schrijven bedrag: 2.400 min 400 is 2.000 euro. Per jaar: 400 euro. In het eerste jaar, vanaf maart, ongeveer tien twaalfde daarvan, dus rond 333 euro.
Dus: van een aankoop van 2.400 euro gaat dit jaar ongeveer 333 euro van je winst af. Dat is de reden dat een groot aankoopjaar fiscaal minder oplevert dan mensen hopen, en waarom de investeringsaftrek hieronder ertoe doet.
De investeringsaftrek maakt het verschil
Naast de afschrijving bestaat de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Kom je in een jaar met je totale investeringen boven een bepaalde drempel, dan krijg je een percentage van dat totaal extra aftrek. Bovenop de afschrijving, in hetzelfde jaar.
Voor creators is dit relevanter dan het lijkt. Een jaar waarin je een camera, een lens, een lichtset en een computer koopt, komt zonder moeite boven de drempel. Het bedrag van die drempel en het percentage veranderen per jaar, dus dat zijn twee getallen om op te zoeken voor jouw jaar.
Wat je hiervoor moet doen: je investeringen als investering registreren, met datum en bedrag, en ze bij de jaarafsluiting bij elkaar optellen. Boek je alles als losse kosten, dan ziet niemand dat je erboven zat.
Als je iets verkoopt of het privé gaat gebruiken
Verkoop je een camera die nog niet is afgeschreven, dan vergelijk je de opbrengst met de boekwaarde. Ligt de opbrengst hoger, dan is dat winst. Ligt hij lager, dan is dat verlies. Beide horen in je aangifte, en dit is een post die bijna nooit wordt opgegeven.
Ga je een middel privé gebruiken, dan haal je het tegen de waarde op dat moment uit je onderneming. Dat is geen kostenpost maar een onttrekking.
De BTW loopt apart
Belangrijk om niet door elkaar te halen: de BTW op een investering vraag je in beginsel in één keer terug, in het kwartaal van aankoop. De aftrek in de inkomstenbelasting loopt over vijf jaar.
Dat betekent dat een camera van 2.400 euro exclusief BTW je in het kwartaal van aankoop al ongeveer 500 euro BTW oplevert, terwijl de inkomstenbelastingaftrek dat jaar maar 333 euro is. Voor creators die 0% BTW rekenen over hun omzet is dat een structureel voordeel, en het is precies waarom de kleineondernemersregeling meestal ongunstig uitpakt. Zie de KOR als creator.
Bij bepaalde investeringen wordt de BTW-aftrek over meerdere jaren gevolgd, bijvoorbeeld als het gebruik verandert. Dat speelt vooral bij onroerende zaken en minder bij apparatuur.
De investeringsstaat: één overzicht dat alles bijhoudt
Alles in dit artikel valt of staat bij één document dat je waarschijnlijk niet hebt: een lijst van je bedrijfsmiddelen. Per middel vier gegevens:
- Wat het is, en wanneer je het kocht
- De aanschafwaarde, exclusief BTW als je die hebt teruggevraagd
- De aangenomen levensduur en restwaarde
- De boekwaarde nu, dus na de afschrijving tot nu toe
Waarom dit het verschil maakt. Zonder deze lijst is de afschrijving van dit jaar niet te berekenen, want die hangt af van wat er vorig jaar al is afgeschreven. Is de investeringsaftrek niet te bepalen, want daarvoor moet je de investeringen van een jaar bij elkaar optellen. En is de winst of het verlies bij verkoop niet vast te stellen, want daar heb je de boekwaarde voor nodig.
Wij houden deze lijst voor onze klanten bij, zodat de afschrijving en de investeringsaftrek elk jaar automatisch meelopen in plaats van dat iemand ze opnieuw moet reconstrueren.
Waarom een groot aankoopjaar minder oplevert dan verwacht
Dit is de verwachting die het vaakst wordt bijgesteld. Stel je koopt in één jaar een camera van 2.400 euro, een lens van 900 euro, een lichtset van 1.100 euro en een computer van 1.800 euro. Samen 6.200 euro uit je eigen zak.
Van dat bedrag gaat dit jaar niet 6.200 euro van je winst af. Bij vijf jaar afschrijving en aankoop verspreid over het jaar kom je uit op ergens rond een vijfde tot een kwart daarvan, dus grofweg 1.200 tot 1.500 euro. De rest volgt in de jaren erna.
Wat er wél in dat jaar tegenover staat, en wat het beeld kantelt:
- De BTW. Die vraag je in het kwartaal van aankoop volledig terug, dus over 6.200 euro exclusief BTW ruim 1.300 euro, in datzelfde jaar.
- De investeringsaftrek. Met 6.200 euro aan investeringen zit je boven de drempel, en dat is een extra aftrek bovenop de afschrijving.
Bij elkaar is het effect in het aankoopjaar dus groter dan de afschrijving alleen suggereert. Maar de gedachte dat een grote aankoop je belasting in dat jaar met hetzelfde bedrag verlaagt, klopt niet, en daarop plannen leidt tot een aanslag die niet uitkomt.
Timing rond de jaargrens
Koop je in december of in januari? Dat maakt een verschil, in twee richtingen.
Voor de investeringsaftrek telt het jaar van investeren. Zit je in december net onder de drempel, dan kan een aankoop die je toch al ging doen in dat jaar trekken je over de drempel helpen. Zit je er al ruim boven, dan is er een grens waarboven het percentage juist afneemt.
Voor de afschrijving telt het moment binnen het jaar: een aankoop in december levert dat jaar nog maar een maand afschrijving op. Voor de BTW telt het kwartaal, dus een aankoop op 30 december geeft je de teruggave in de aangifte over het vierde kwartaal in plaats van drie maanden later.
Dit is geen reden om aankopen te forceren. Het is wel een reden om een aankoop die je in januari toch ging doen even te bespreken voordat het jaar om is.
Veelgestelde vragen
Ik heb mijn camera vóór mijn inschrijving gekocht. Kan ik die nog inbrengen?
Vaak wel, tegen de waarde op het moment dat je hem in je onderneming gaat gebruiken. Bewaar de originele bon, want die is de basis.
Mijn laptop gebruik ik half zakelijk, half privé. Wat dan?
Dan neem je het zakelijke deel. Bij een bedrijfsmiddel met gemengd gebruik gaat het om het percentage zakelijk gebruik, en dat moet je kunnen onderbouwen.
Mag ik in een slecht jaar minder afschrijven om winst over te houden?
Nee, afschrijven is niet optioneel of naar keuze te doseren. Er zit een systeem in dat je consistent toepast.
Wat als iets binnen twee jaar stukgaat?
Dan schrijf je de restwaarde in dat jaar af. Dat levert in dat jaar een hogere aftrek op. Bewaar het bewijs dat het middel niet meer bruikbaar is.
Tot slot
De praktische samenvatting: onder de grens is het dit jaar aftrekbaar, erboven verdeel je het. Registreer je investeringen als investering, want anders mis je de investeringsaftrek. En haal de BTW niet door de inkomstenbelasting heen, want die twee lopen op een ander tempo.
Wij houden dit voor onze klanten bij in een investeringsstaat, zodat de afschrijving en de investeringsaftrek elk jaar automatisch meelopen. Zie onze werkwijze.