Twitch is voor de boekhouding het meest gemengde platform waar creators mee werken. Niet omdat de bedragen ingewikkeld zijn, maar omdat er meerdere geldstromen door elkaar lopen die fiscaal niet hetzelfde zijn. Een sub is iets anders dan een donatie via je eigen link, ook als het bedrag identiek is.
Dit artikel loopt de stromen langs, per stroom met de behandeling die erbij hoort.
De stromen die via het platform lopen
Deze vier gaan door de handen van het platform, dat afrekent met de kijker en daarna met jou:
- Subscriptions. Kijkers abonneren zich, het platform houdt zijn deel in en betaalt jou het restant.
- Bits. Kijkers kopen bits van het platform en geven die aan jou. Jij krijgt een vast bedrag per bit uitbetaald.
- Advertentie-inkomsten. Verdiend met ads die op je kanaal lopen.
- Bonussen en programma's van het platform. Alles wat het platform je betaalt buiten de reguliere stromen om.
Voor alle vier geldt hetzelfde principe: je klant is niet de kijker, je klant is het platform. Je levert een dienst aan het platform, en dat platform is een buitenlandse zakelijke afnemer. Daardoor verschuift de BTW-heffing en reken je geen Nederlandse BTW. De volledige uitleg van dat mechanisme staat in BTW op je platforminkomsten: het principe is identiek, alleen de naam van het platform verschilt.
Belangrijk, net als bij andere platformen: boek bruto, niet netto. De inhouding van het platform is een aftrekbare kostenpost. Zie je uitbetalingen boekhouden.
De stroom die niet via het platform loopt
Donaties en tips die kijkers direct naar je sturen, via een donatielink, een betaalverzoek of een tippagina, zijn een andere transactie. Hier is er geen platform tussen: het geld komt van de kijker naar jou.
Dat betekent dat je klant nu de kijker is. En kijkers zijn meestal particulieren, geen ondernemers. Dat verandert de BTW-behandeling volledig:
- Bij een dienst aan een particulier in Nederland is Nederlandse BTW van toepassing
- Bij particulieren in andere EU-landen gelden regels voor digitale diensten aan consumenten, met drempels waarboven je in het land van de consument moet afdragen
- Bij particulieren buiten de EU ligt het weer anders
Dit is het onderdeel waar het bij streamers structureel misgaat. Directe donaties worden op één hoop gegooid met platforminkomsten, waardoor er BTW ontbreekt over de stroom waar die wel van toepassing is.
Is een donatie eigenlijk wel omzet?
Een eerlijke vraag, en het antwoord is genuanceerd. Voor de BTW is de kern of er een prestatie tegenover staat. Krijgt de donateur iets terug, hoe klein ook, dan is het een vergoeding voor een dienst. En op Twitch krijgt een donateur bijna altijd iets: zijn naam op het scherm, een alert, een shoutout, een emote, een rol in je Discord.
Daarmee is het in de praktijk een vergoeding, en niet een gift zonder tegenprestatie. Een streamer die alle donaties als onbelaste giften behandelt, bouwt een positie op die bij een controle moeilijk te verdedigen is.
Voor de inkomstenbelasting is de vraag eenvoudiger: het is inkomen dat je verdient met je werk, en dat hoort in je winst. Ook als het als donatie is aangekondigd.
Wat je per periode nodig hebt
Voor een correcte aangifte hebben wij per kwartaal van je nodig:
- Het uitbetalingsoverzicht van het platform, met de brutobedragen per categorie en de inhouding
- Het overzicht van je donatiedienst, met de individuele betalingen en de kosten die de dienst inhoudt
- De transacties van je zakelijke rekening
- Je inkoopbonnen en facturen
Punt 2 is degene die het vaakst ontbreekt. Donatiediensten houden ook een percentage in, en dat is een aftrekbare kostenpost die zonder overzicht verdwijnt.
Twee dingen die specifiek bij streamers spelen
De uitbetalingsdrempel
Platformen betalen vaak pas uit boven een minimumbedrag. Zit je daaronder, dan blijft je verdiende geld staan tot je erboven komt. Fiscaal is het al wel verdiend: het hoort in het jaar waarin je het verdiende, ook als het nog op je platformaccount staat.
Voor kleinere streamers betekent dat een saldo dat maanden op het platform staat en dat aan het eind van het jaar als vordering in je balans hoort. Vergeten wordt het altijd, en over een jaargrens verschuift het je winst.
Gedoneerde spullen en sponsoring
Krijg je hardware van een merk in ruil voor exposure, dan is dat geen cadeau maar een ruil. De waarde daarvan is omzet, en tegelijk is het middel een bedrijfsmiddel waarop je kunt afschrijven. Zie merkdeals en gratis producten zijn omzet.
Een rekenvoorbeeld
Een streamer heeft in een kwartaal: 1.900 euro aan subs en bits bruto, waarvan het platform 950 euro inhoudt, 140 euro advertentie-inkomsten, en 610 euro aan directe donaties waarvan de donatiedienst 22 euro inhoudt.
Wat er in de boekhouding staat: omzet 2.650 euro, kosten 972 euro. En binnen die omzet is 2.040 euro platformomzet zonder Nederlandse BTW, en 610 euro omzet van particulieren waarover de BTW-behandeling afhangt van waar die kijkers zitten.
Wie alleen het uitbetaalde bedrag boekt, komt uit op 1.678 euro omzet, mist 972 euro aftrekbare kosten en heeft geen enkel zicht op de BTW-splitsing. Dat is de fout die we het vaakst herstellen.
Je donatiedienst inrichten zodat het bij te houden is
Directe donaties zijn de stroom waar de administratie op vastloopt, en dat is meestal een instellingenkwestie in plaats van een boekhoudkwestie. Wat je nodig hebt van je donatiedienst of betaalprovider:
- Een exporteerbaar overzicht per periode, met individuele transacties
- Per transactie de datum, het bruto bedrag en het ingehouden bedrag
- Het land van de betaler, als de dienst dat vastlegt
- Uitbetaling naar je zakelijke rekening, niet naar privé
Dat derde punt is bepalend voor je BTW en de meeste diensten geven het wel, maar niet in de standaardexport. Kijk of er een uitgebreidere export is. Zonder landgegevens moet er bij de aangifte een aanname worden gedaan, en een aanname is altijd zwakker dan een gegeven.
De inhouding van de dienst zelf is een aftrekbare kostenpost. Bij een streamer met veel kleine donaties is dat percentage over een jaar een bedrag dat de moeite waard is om te boeken.
De kostenkant van een streamsetup
Streamen heeft een kostenprofiel dat afwijkt van andere content, met posten die specifiek genoeg zijn om te vergeten:
- Capture card, streamdeck, tweede pc of tweede monitor
- Microfoon, audio-interface, boom arm, akoestische panelen
- Camera, licht, achtergrond
- Abonnementen op streamsoftware, alerts, overlays en botdiensten
- Muzieklicenties, en dit is de post die het vaakst mist terwijl je hem nodig hebt om claims te voorkomen
- Emotes, badges en grafisch werk dat je laat maken
- Je internetverbinding, voor het zakelijke deel, en een upgrade die je specifiek voor streamen nam
- Games die je aanschaft om te streamen
Dat laatste punt is een grensgeval waar de nuance ertoe doet. Een game die je koopt en waarvan je content maakt is een inkoop voor je werk. Een game die je toch al wilde spelen en waarvan je één stream doet, is dat niet. De toets is dezelfde als overal: kun je uitleggen dat de uitgave er is omdat je onderneming er is. Bij een streamer die structureel nieuwe releases speelt voor zijn kanaal is dat een goed verhaal; bij een enkele aankoop per jaar minder.
Meerdere platformen tegelijk streamen
Veel streamers publiceren op meer dan één plek: livestreams op het ene platform, clips en video's op het andere, plus een abonnementsmodel ernaast. Elk daarvan is een eigen afnemer met een eigen commissie en soms een eigen BTW-behandeling.
Dat betekent niet meer administraties, wel gescheiden onderbouwing per platform. Hoe je dat inricht zonder dat het werk wordt staat in meerdere platformen, één administratie.
Veelgestelde vragen
Ik stream als hobby en verdien een paar tientjes per maand. Moet ik dit opgeven?
Dat er weinig binnenkomt maakt het niet onbelast. Of het winst uit onderneming is of iets anders hangt af van de feiten, en dat staat in hobby of onderneming. Opgeven en belasting betalen zijn twee dingen: bij kleine bedragen kan het netto op nul uitkomen.
Moet ik BTW rekenen over donaties van Nederlandse kijkers?
In de regel wel, omdat er een prestatie tegenover staat. Het praktische probleem is dat je die BTW niet meer bij de donateur kunt ophalen, dus hij komt uit je eigen opbrengst. Reken daar op bij het inschatten van je donatie-inkomsten.
Hoe weet ik waar mijn donateurs zitten?
Niet altijd exact, en dat is een reëel praktisch probleem. Wat je wel hebt zijn de gegevens van je betaaldienst, waaronder vaak het land. Dat is de basis waarmee we werken.
Ik krijg ook geld via een tweede platform. Hoe houd ik dat bij?
Gescheiden onderbouwing, één administratie. Zie meerdere platformen, één administratie.
De jaargrens bij een uitbetalingsdrempel
Streamers lopen vaker dan andere creators tegen een uitbetalingsdrempel aan, en dat maakt de jaarovergang bij hen het lastigste onderdeel. Wat je per 31 december nodig hebt is niet wat er is uitbetaald, maar wat er is verdiend.
Concreet betekent dat drie getallen per platform: wat er in het jaar is uitbetaald, wat er per 31 december nog als saldo stond, en wat er in december is verdiend maar in januari is uitgekeerd. Die laatste twee zijn samen je vordering op het platform en horen in het oude jaar.
Bij een streamer die het jaar rond de drempel afsluit kan dat saldo een paar maanden verdiensten zijn. Dat is geen detail: het schuift winst tussen twee jaren en daarmee je belasting. Zet daarom aan het eind van december een schermafbeelding van je platformsaldo in je administratie. Dat is tien seconden werk en het is achteraf niet te reconstrueren.
Tot slot
De kern voor streamers: splits wat via het platform komt van wat direct van kijkers komt. Die twee stromen hebben dezelfde vorm en een andere fiscale behandeling, en ze op één hoop gooien is de fout die het meeste geld kost.
Wij doen dit voor streamers en YouTubers, zie boekhouding voor Twitch en YouTube.