Er bestaat een aangifte waarvan de meeste creators nooit hebben gehoord tot er een brief komt. De opgaaf intracommunautaire prestaties, in de praktijk de ICP-opgave. Hij staat los van je BTW-aangifte, hij gaat over dezelfde omzet, en hij is verplicht in sommige situaties en verboden terrein in andere.
Dat laatste is waarom dit artikel bestaat. Wij zien beide fouten ongeveer even vaak: creators die hem niet doen terwijl het moet, en creators die hem netjes invullen voor omzet die er niet in hoort.
Wat de ICP-opgave is
Als je een dienst levert aan een ondernemer in een ander EU-land, verschuift de BTW-heffing naar dat land. Jij rekent 0% en de afnemer geeft de BTW in zijn eigen land aan. Dat heet verlegging.
Om die verschuiving te kunnen controleren wil de Belastingdienst weten wie wat aan wie heeft geleverd. Daarvoor is de ICP-opgave. Je meldt per periode, per afnemer:
- Het BTW-identificatienummer van de afnemer
- Het land van die afnemer
- Het totaalbedrag dat je in die periode aan hem hebt geleverd
Die gegevens worden vergeleken met wat de afnemer in zijn eigen land opgeeft. Sluiten ze niet aan, dan volgt een vraag. Meestal aan jou, want jij bent de partij die aan het begin van de keten staat.
Wanneer je hem wel moet doen
De ICP-opgave hoort bij leveringen aan ondernemers binnen de EU. Voor een creator zijn dat concreet:
- Een platform dat gevestigd is in een ander EU-land en jou een BTW-nummer van dat land verstrekt
- Een merkdeal met een bedrijf in bijvoorbeeld Duitsland, België of Ierland
- Een agency of managementpartij in de EU die jou uitbetaalt
- Een andere creator of onderneming in de EU aan wie je iets factureert
De vuistregel: verlegde BTW naar een EU-afnemer betekent ICP. Staat op je factuur dat de BTW is verlegd en zit de afnemer in de EU, dan hoort dat bedrag in de opgave.
Wanneer je hem juist niet moet doen
Hier gaat het het vaakst mis. De ICP-opgave bestaat alleen voor de EU. Lever je aan een afnemer buiten de EU, dan valt je dienst buiten de Nederlandse BTW en is er geen ICP-verplichting. Die omzet hoort niet in de opgave.
Voor creators is dat relevant omdat een deel van de grote platformen niet in de EU zit. Zet je die omzet toch in je ICP, dan meld je een intracommunautaire levering die niet bestaat, aan een nummer dat niet klopt of dat je hebt verzonnen om het veld gevuld te krijgen. Dat is een fout die opvalt, want er staat aan de andere kant niemand die het bevestigt.
De volgorde is dus: eerst uitzoeken waar je afnemer gevestigd is, dan bepalen of er een ICP-verplichting is. Nooit omgekeerd. Hoe je dat per platform vaststelt staat in BTW op je OnlyFans-inkomsten.
Het BTW-nummer van je afnemer is de sleutel
Een ICP-opgave zonder geldig BTW-identificatienummer van de afnemer werkt niet. Je kunt het niet leeg laten en je kunt er niets aannemelijks invullen.
Wat je daarom nodig hebt van elke EU-afnemer:
- Het volledige BTW-identificatienummer, inclusief de landcode
- De juridische naam van de entiteit, niet de merknaam
- Bevestiging dat het nummer geldig is, wat je kunt controleren in het Europese VIES-systeem
Die controle is niet optioneel gedrag van een voorzichtige boekhouder. Als het nummer van je afnemer ongeldig blijkt, kan de verlegging worden betwist en kan de BTW alsnog bij jou terechtkomen. Bij een omzet van tienduizenden euro's is dat een aanslag die je niet had begroot. Controleer het nummer bij de start van de samenwerking, en nog eens als er een jaar overheen is.
Periode en deadline
De ICP-opgave loopt in beginsel gelijk met je BTW-aangifte, dus per kwartaal, met dezelfde deadline: de laatste dag van de maand na het kwartaal. In bepaalde situaties is een andere periodiciteit van toepassing, bijvoorbeeld bij hoge bedragen.
Belangrijk: in een periode zonder EU-leveringen hoef je geen opgave te doen. Dat is anders dan bij de BTW-aangifte, waar een nulaangifte wel moet. Dat verschil verklaart een deel van de verwarring: creators die geen ICP doen omdat er niets was, en creators die er een nulopgave insturen omdat ze dat bij de BTW zo gewend zijn.
Wat er gebeurt als je hem overslaat
Niet meteen een ramp, maar wel een keten die je zelf in gang zet:
- Er kan een verzuimboete volgen voor het niet of te laat doen van de opgave
- De aansluiting met wat je afnemer opgeeft ontbreekt, wat een vraag oplevert
- Bij een discussie over de verlegging kan de BTW alsnog worden nageheven
Dat laatste is het echte risico. De boete is te overzien; een naheffing van BTW over omzet waar je al belasting over hebt betaald is dat niet.
Een praktijkvoorbeeld
Een creator werkt met twee inkomstenbronnen. Een groot platform buiten de EU, waar in een kwartaal 11.400 euro vandaan komt. En twee merkdeals met een Duits bedrijf, samen 2.800 euro.
De juiste verwerking: in de BTW-aangifte staan beide bedragen, elk in de rubriek die erbij hoort. In de ICP-opgave staat alleen de 2.800 euro, met het Duitse BTW-nummer erbij. De 11.400 euro hoort er niet in.
De fout die we het vaakst zien: de volledige 14.200 euro in de ICP, met het BTW-nummer van de Duitse partij, omdat dat het enige nummer was dat de creator had. Dat is dan één opgave met 11.400 euro die aan de andere kant nooit opduikt.
Het VIES-nummer controleren, en waarom dat niet overdreven is
Het BTW-identificatienummer van je EU-afnemer is de enige grond waarop de verlegging staat. Als dat nummer ongeldig is, of ongeldig was op het moment van de levering, kan de verlegging worden betwist en komt de BTW alsnog bij jou.
Dat is geen theoretisch risico. Bij een omzet van 30.000 euro naar een EU-afnemer waarvan de verlegging niet houdt, praat je over meer dan 6.000 euro die je niet meer bij die afnemer kunt ophalen omdat de facturen al betaald zijn.
De controle kost twee minuten via het Europese VIES-systeem. Wat je vastlegt:
- Het nummer dat je hebt gecontroleerd
- De datum van de controle
- De uitkomst, bij voorkeur als schermafbeelding of als het referentienummer dat VIES teruggeeft
Doe het bij de start van een samenwerking, en opnieuw als er een jaar overheen is of als de afnemer van entiteit verandert. Die vastlegging is wat een discussie kort houdt.
Correcties op een eerdere opgave
Blijkt een eerder ingediende opgave onjuist, dan kun je hem corrigeren. Dat komt vaker voor dan je denkt, en de aanleidingen zijn meestal deze drie:
- Een creditfactuur of terugboeking na de periode waarin je de levering hebt gemeld
- Een bedrag dat in de verkeerde periode is opgegeven, bijvoorbeeld rond een kwartaalgrens
- Omzet die je aan het verkeerde BTW-nummer hebt toegerekend
Corrigeren is een normale handeling en geen bekentenis. Wat je niet moet doen is een fout in een volgende periode "rechttrekken" door daar een lager of hoger bedrag op te geven. Dan staan er twee periodes verkeerd in plaats van één, en de aansluiting met wat je afnemer opgeeft klopt in beide niet meer.
Wat de ICP níet is
Drie verwarringen die we regelmatig moeten wegnemen, omdat ze allemaal leiden tot een opgave die iets meldt dat er niet in hoort:
- Het is niet de BTW-aangifte. Twee losse verplichtingen over dezelfde omzet. Een van de twee doen is niet genoeg.
- Het is niet voor goederen die je inkoopt. De ICP gaat over wat jij levert. Wat je inkoopt uit een ander EU-land loopt via je BTW-aangifte.
- Het is niet voor leveringen aan particulieren. Verkoop je iets aan consumenten in de EU, dan gelden regels voor digitale diensten aan consumenten met eigen drempels, en dat is een ander spoor.
Veelgestelde vragen
Ik heb nooit een ICP-opgave gedaan en werk met een Duits merk. Wat nu?
Dan zijn er periodes die je kunt aanvullen. Een gemiste opgave is achteraf in te dienen, en dat is bijna altijd de betere route dan wachten tot er een brief komt. Zie achterstand in je aangiftes rechtzetten.
Hoe weet ik of mijn platform in de EU zit?
Kijk naar de juridische entiteit op je uitbetalingsoverzicht of in je overeenkomst, niet naar de app of de website. Het adres van die entiteit is bepalend, en het kan wijzigen.
Moet ik de ICP ook doen voor de commissie die het platform inhoudt?
Nee. De ICP gaat over wat jij levert, niet over wat je inkoopt. De behandeling van ingekochte diensten uit een ander land loopt via je BTW-aangifte.
Kan ik dit zelf doen?
Technisch kan het, het is een formulier. In de praktijk zit het risico niet in het invullen maar in de vraag welke omzet erin hoort, en dat is precies het onderdeel dat fout gaat.
De aansluiting tussen je BTW-aangifte en je ICP
De twee opgaven worden tegen elkaar gelegd. Het bedrag dat je in je BTW-aangifte opgeeft als levering met verlegde BTW naar een EU-afnemer, hoort gelijk te zijn aan het totaal van je ICP-opgave over diezelfde periode.
Wijkt dat af, dan volgt daar een vraag over, en de aanleiding is bijna altijd een van deze drie: omzet van een niet-EU-afnemer die in de verkeerde rubriek van de BTW-aangifte staat, een levering die in de ICP zit maar in de BTW-aangifte onder een ander tarief is opgegeven, of een correctie die in de ene opgave is verwerkt en in de andere niet.
Die controle kost een minuut per kwartaal en is de reden dat wij de twee altijd naast elkaar afsluiten in plaats van na elkaar. Een verschil dat je zelf vindt is een correctie; een verschil dat gevonden wordt is een brief.
Tot slot
De ICP-opgave is klein werk met een scherpe rand. Hij geldt voor EU-afnemers en alleen voor EU-afnemers, en het BTW-nummer van je afnemer is het enige dat hem geldig maakt.
Wij verzorgen de BTW-aangifte en waar nodig de ICP voor creators op OnlyFans, F2F, Twitch en YouTube en andere platformen.